خانه / بسته های سایت / ترامپ و اقتصاد ایران – مرتضی ایمانی راد*

ترامپ و اقتصاد ایران – مرتضی ایمانی راد*



این نرخ های رشد هر چند که از استخراج و صدور نفت و گاز و همزمان با استفاده از ظرفیت های خالی اقتصاد ایران ایجاد شد ولی در هر حال برای اقتصاد ایران ارزش دارد.
پس از این تحولات با روی کار آمدن ترامپ دوباره بحث برجام و تحریم های اقتصادی مطرح شد و دوباره اقتصاد ایران وارد یک گام دیگر از تهدید و بنابراین تردید شد. دوباره این پرسش میان مردم مطرح شد که با اجرایی شدن تهدیدهای ترامپ اقتصاد ایران وارد چه وضعیتی خواهد شد. آیا باز نرخ ارز بالا می رود و باز التهابات بازار سر به آسمان می کشد.
این مساله جدا از نشان دادن نگرانی مردم از دور جدید تحریمها، برای سیاستگذاران نظام هم ضروری است که ترتیبات لازم را برای آمادگی برای اعمال سیاست های درست اقتصادی ببینند. بنابراین ما با دو پرسش روبرو هستیم؛ پرسش اول این است که آیا ترامپ تهدید های خود را عملی خواهد کرد یا نه و پرسش دوم هم این است که اگر تهدیدهای خود را عملی کند چه اتفاقی برای اقتصاد ایران می افتد. در این یادداشت به پرسش اول میپردازم .
ابتدا بهتر است گزینه های متصور تحقق حرفهای ترامپ را بررسی کنیم. چندین احتمال مطرح است. اول اینکه ترامپ موفق شود که اروپا را متقاعد کند که از توافق برجام خارج شود. این بدترین گزینه است و دارای کمترین احتمال، حتی نزدیک به صفر.
دوم ترامپ ممکن است تصمیم بگیرد که تنها از برجام خارج شود. یعنی اروپا همچنان با ایران تفاهم خود را ادامه دهد و آمریکا با خروج از برجام دست به تحریم های جدید بر علیه ایران بزند. این گزینه احتمال بیشتری نسبت به گزینه اول دارد ولی به نظرم باز احتمال زیادی ندارد.
گزینه سوم تفاهم جدید و تغییرات محدود در برجام است که ممکن است با موافقت ایران و کشورهای اروپایی همراه باشد. در این صورت برجام با تغییراتی ادامه خواهد داشت که در این صورت محتوای برجام تغییر نخواهد کرد ولی شرایط خروج ایران از برجام تغییر می کند. این گزینه احتمالش از گزینه اول و دوم بیشتر است.
گزینه چهارم این است که ترامپ کار خاصی نتواند انجام دهد؛ معمولا سیاستمدارانی که کهنه کارند هیچ موقع نیت های خودشان را به سادگی اعلام نمی کنند و وقتی یک سیاستمدار حرکت خود را اعلام می کند معنایش این است نمی خواهد کاری بکند.
از این گونه حرف های ترامپ در گذشته نه چندان طولانی زیاد است. به نظر می رسد که ترامپ بیشتر با توپ و تشر و تهدیدهای کلامی می خواهد کار خود را جلو ببرد و البته با حساس جلوه دادن تهدیدات داخلی و خارجی به خوبی توانسته است موج مثبتی در اقتصاد آمریکا ایجاد کند.
نمونه اش بالا رفتن شاخص S&P در آمریکاست که مرز روانی و تاریخی ۲۵۰۰ را پشت سرگذاشت. یعنی جامعه سرمایه گذاری آمریکا که از افراد بسیار محاسبه گر و با هوش تشکیل شده، نظرش در مورد آینده اقتصاد آمریکا مثبت است. اینکه نتیجه مانورهای ترامپ نامشخص است بحثی نیست، ولی از الان باید بدانیم که اگر مانعی بر پیاده سازی و اجرای برجام ایجاد کند و تحریم های دیگری بر ایران اعمال کند، اقتصاد ایران به کدام جهت حرکت خواهد کرد و متغیرهای اقتصادی چگونه خواهند شد.
در هر حال به نظر می رسد که ترامپ از ایران نمی گذرد و به هر شکل شده در تلاش است تا برای ایران مانع تراشی کند. اقداماتی که به نظر می رسد ترامپ قصد دارد به برجام اضافه کند، ضمانت گرفتن از ایران که در آینده دور ایران قادر نباشد هیچ اقدام هسته ای و یا فعالیت تولیدی در این زمینه داشته باشد.
گذشته از آن برای دولت ترامپ بسیار مهم است که نقش دولت جمهوری اسلامی ایران در منطقه کاهش یابد. گذشته از اینها فکر می کنم برای ترامپ بسیار مهم باشد که حق بازرسی از صنایع نظامی را داشته باشد و این همان نقطه حساس جمهوری اسلامی ایران است و از قبل هم موضع ایران مشخص بوده که تحت هیچ عنوان اجازه بازدید از مراکز نظامی را نخواهد داد.
حداقل به نظر می رسد که اینها مسایلی است که ترامپ اصرار دارد که به توافق برجام اضافه کند. بدیهی است که ایران به سختی با این خواسته ها مخالفت می کند و همین مساله یکبار دیگر رابطه ایران و آمریکا را وارد دور جدیدی از خصومت و تضاد خواهد کرد و پیش بینی می شود که این شرایط طولانی خواهد شد.
بنابراین می توان گمانه زنی کرد که در دور جدید این تفاهم به آسانی به دست نیاید و پیش بینی می شود که روابط سیاسی ایران و آمریکا وارد یک مرحله پرتنش جدید خواهد شد که در هر حال اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
………………………….
**تحلیلگر اقتصاد بین الملل – انتشار یافته در موسسه مطالعات اقتصادی بامداد



انتهای پیام /*