خانه / أخبار / بایسته های حضور در بازار برق و آب منطقه*عبدالصمد محمودی

بایسته های حضور در بازار برق و آب منطقه*عبدالصمد محمودی



ایران بزرگ‌ترین کشور خاورمیانه از نظر ظرفیت نصب شده نیروگاهی و جزو ۱۰ کشور اول جهان در ساخت نیروگاه‌هاست.
ایران در عین حال دارای ۱۴۰۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق و قرابت‌های مذهبی و فرهنگی با این کشور ۳۷ میلیونی همسایه غربی است که در نوع خود می‌تواند به‌عنوان مزیت نسبی و رقابتی در مقایسه با سایر رقبای منطقه شمرده شود و شرکت‌های ایرانی را در رقابت با سایر کشورها در تراز بالاتری قرار دهد.
سوال این است که «برای تحقق این امر چه باید کرد؟»

** وضع کنونی
جنگ در عراق و سوریه پس از ماه‌ها به پایان رسید و داعش به طور تقریبی همه مرزهای سرزمینی خود را از دست داد.
امروز دیگر داعش به عنوان گروه تروریستی و دارای مرز سرزمینی در خاورمیانه که قابلیت اعمال قانون و مالیات بر شهروندان و … داشته باشد، وجود خارجی ندارد و همه امیدهای این گروه تروریستی به «گرگ‌های تنها»یی است که خود را به آرمان جعلی خلافت خودخوانده اسلامی مقید می‌دانند و به صورت زیرپوستی در برخی کشورهای عربی، خاورمیانه ای و حتی اروپایی فعالیت می‌کنند.
به نظر می‌رسد پس از چندین سال جنگ و ویرانی در این کشورها، امروز زمان بازسازی و سازندگی فرا رسیده است و کشورهای جهان به‌ویژه همسایگان این دو کشور باید متناسب با این گفتمان جدید به‌وجود آمده به تدوین راهبرد‌های سیاسی و اقتصادی خود اقدام کنند.
براساس برآوردهای کارشناسان اقتصادی و به تعبیر سردار «قاسم سلیمانی» فرمانده سپاه قدس در نامه ای که چند روز پیش به محضر رهبر معظم انقلاب برای تبریک به مناسبت پایان جنگ و نابودی داعش ارسال کرد، جنگ پنج سال گذشته با خلافت خودخوانده داعش چیزی نزدیک به ۵۰۰ میلیارد دلار خسارت به زیرساخت‌های عراق و سوریه وارد کرده است.
این میزان خسارت اگرچه تاسف بار است اما حاوی پیام دیگری برای لزوم همکاری در پروژه بازسازی این ۲کشور است.
البته شرکت های ایرانی تاکنون توانسته‌اند تا حدی در بازار این کشورها مشارکت داشته باشند. براساس آمارهای اتاق بازرگانی در پنج ماه منتهی به مهرماه امسال میزان صادرات ایران به کشور عراق حدود پنج میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار بود اما با این تفاسیر این مشارکت چندان که باید و شاید، با وزن اقتصاد و مناسبات ایران و عراق و مرز ۱۴۰۰ کیلومتری مشترک بین دو کشور تناسبی ندارد.
باید توجه داشت در سال گذشته میلادی، دولت ترکیه توانست در اوج بحران‌های موجود در عراق فقط با منطقه ۶ میلیون نفری کردستان عراق مبادلات مالی بیش از به ۱۲ میلیارد دلاری داشته باشد، در حالی که مبادلات مالی ایران با این منطقه حدود ۶ میلیارد دلار بود.

** عملکرد کنونی
در این مدت ایران کم یا زیاد، توانست در چندین پروژه صنعتی و تجاری ۲کشور بویژه صنعت برق عراق مشارکت موثری داشته باشد که از آنها می‌توان به پروژه ساخت نیروگاه خیبر عراق و چندین نیروگاه دیگر و بازسازی خطوط انتقال و توزیع اشاره کرد.
براساس گزارش‌های موجود شرکت‌های فعال در صنعت آب و برق ایران تاکنون توانسته‌اند در ۳۷ پروژه آب و برق عراق و بازسازی و ساخت چندین پروژه آبی و برقی در سوریه از جمله نیروگاه بانیاس و حلب شرکت داشته باشند اما این امر با توجه به مزیت‌های نسبی و رقابتی ایران باید سرعت بیشتری بگیرد.
فراموش نکنیم که ایران بزرگ‌ترین کشور خاورمیانه از نظر ظرفیت نصب شده نیروگاهی و جزو ۱۰ کشور اول جهان در ساخت نیروگاه‌هاست و در عین حال ۱۴۰۰ کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد که در نوع خود می‌تواند به عنوان مزیت نسبی و رقابتی در مقایسه با سایر رقبای منطقه شمرده شود و شرکت‌های ایرانی را در رقابت با سایر کشورها در تراز بالاتری قرار دهد.
با این حال به گفته یکی از اعضای اتاق بازرگانی، جایگاه ایران در بازار سوریه و عراق جایگاه چندان خوبی نیست و از طرف بازار هدف چندان مورد استقبال قرار نمی‌گیرد.

** علت یابی
سوال این است که «علت این مساله چیست؟»
برای پاسخ به این سوال به ویژه در زمینه صادرات خدمات فنی و مهندسی در بخش آب و برق جواب‌های مختلفی ارائه شده است که از جمله آن‌ها می‌توان «نبود دیپلماسی فعال اقتصادی» تا «پایین بودن کیفیت برخی از کالاها در مقایسه با رقبای خارجی» یا «قیمت بالا»ی آن‌ها، «شکل نگرفتن اصول تجاری دو کشور براساس قوانین بنگاه‌داری بانکی» و … اشاره کرد.
نباید این نکته را از نظر دور داشت که برخلاف آن چیزی که اکنون از دو کشور عراق و سوریه به چشم می‌آید، سیمای واقعی این ۲کشور فقط «ویرانی»، «فقر» و «کشت و کشتار» نیست، بلکه بزودی با از بین رفتن داعش در این مناطق شاهد دوباره رونق بازارهای مختلف خواهیم بود.
براساس آمارهای موجود عراق در سال گذشته میلادی بیش از ۸۳ میلیارد دلار صادرات داشت، در حالی که میزان واردات آن حدود ۴۵ میلیارد دلار بود.
این امر نشان می‌دهد تراز تجاری این کشور همچنان مثبت است که می‌تواند نشانه خوبی برای وجود درآمدهای کافی در این کشور برای بازپرداخت بدهی‌ها و یا پرداخت قیمت کالاها باشد.
سوریه نیز در سال گذشته میلادی در مناطق تحت تسلط دولت مرکزی نزدیک به یک میلیارد دلار واردات کالا داشت که مهمترین آنها چغندر قند، حوله و دستمال کاغذی و سایر لوازم بهداشتی، اتومبیل، برنج، وسایل نقلیه موتوری و… بود.
ایران در تولید بسیاری از این کالاها نسبت به کشورهای همسایه مزیت رقابتی دارد، ضمن اینکه ایران در سایر کالاهای صنعتی و تجاری و بسیاری از موارد از جمله همین صنعت آب و برق نسبت به سایر کشورها مزیت رقابتی دارد و می‌تواند سهم واقعی خود را در بازار سوریه پیدا کند.

** نقش دیپلماسی اقتصادی
بنابراین ورود به عرصه اقتصاد بازسازی عراق و سوریه و تقویت دیپلماسی اقتصادی در این ۲کشور و گماردن رایزن‌های فعال و آشنا به مسائل اقتصاد بین الملل در سفارتخانه‌های ایران و عراق می‌تواند در بهبود روند صادرات و تحقق اهداف و برنامه‌های چشم انداز ۱۴۰۰ و برنامه ششم توسعه کشور بسیار راهگشا باشد.
باید توجه داشت که امروز بسیاری از بازارهای داخلی صنایع کشور از جمله بازار صنعت آب و برق اشباع شده است و توانایی هضم انباشت تولید موجود در این صنایع را ندارد.
باید این شرکت‌ها برای رونق بیشتر، به تولید کالا با هدف صادراتی دست بزنند؛ امری که می‌تواند هم به نفع این شرکت‌ها و رونق بیشتر اقتصادی آن‌ها باشد و هم در راستای توسعه اشتغال و تولید ناخالص داخلی کشور و افزایش قدرت اقتصادی.
این امر با وجود سه عامل بسیار مهم: «تولید باکیفیت و ارزان قیمت»، «سیاستگذاری مناسب بانکی و تجاری با اهداف توسعه صادرات» و «استفاده از متخصصان دیپلماسی اقتصادی در سفارتخانه‌های کشورمان» تسهیل و تسریع می شود.
…………………………….
* کارشناس حوزه انرژی- پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو



انتهای پیام /*










مشاهده بیشتر

موافقت با جذب ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه گذاری خارجی در خراسان رضوی

به گزارش ایرنا علیرضا رشیدیان روز سه شنبه در جمع خبرنگاران …